COSMOGOLEM

COSMOGOLEM (VANMECHELEN KOEN)

 

De terugkeer van de Cosmogolem - een indrukwekkend kunstwerk van de vermaarde Belgische kunstenaar Koen Vanmechelen, krijgt in Sint-Niklaas een tweede leven dankzij Kunst in de Stad vzw.

 

Dit vier meter hoge houten beeld, dat symbool staat voor kinderrechten en diversiteit, werd in 2011 met veel enthousiasme onthuld tijdens de Vredefeesten. De Cosmogolem kreeg een plaats in het geboortebos in het Puitvoetbos, En dit tot grote vreugde van de kinderen die hun wensen en  groetjes kunnen overbrengen aan alle kinderen van de wereld.

Maar na enkele jaren geraakt de reus in verval en verdwijnt hij uit het zicht en uit de belangstelling. Tot een tijdje geleden de goedmoedige figuur weer ter sprake komt: waar is hij gebleven? Bestaat hij überhaupt nog?

Het antwoord op die vraag komt uit onverwachte hoek. Mopsus, de oude chowchow, is niet speels noch avontuurlijk aangelegd. Maar wel nieuwsgierig. Zijn reukvermogen is de basis van al zijn doen en laten. Zo komt hij in het Puitvoetbos terecht tijdens een wandeling met Robert De Bock. Hij snuffelt langs paden en grachten, langs vijvers en boomstronken. En tussen de struiken, doorheen een dicht bladerbos en kreupelhout, stuit hij op een houten sculptuur, versierd met kleurrijke tekeningen van kinderen. De reus ligt er zwaar gehavend en verwaarloosd bij. De immer rustige Mopsus blaft bij deze ongewone ontmoeting. Inderdaad, het geheel is indrukwekkend en verwijst naar prachtige gloriedagen in het verleden.

Neen, de reusachtige kindervriend mag niet verloren gaan. Kunst in de Stad zet er zijn schouders onder. En dank zij de steun van het stadsbestuur en de technische vaardigheden van de leerlingen van VTS3 zal de reus terug schitteren en zoveel kinderen blij maken. En Mopsus? Die blijft er stoïcijns kalm bij, want ja… zo zijn chowchows nu eenmaal.

Meer dan twintig jaar nadat Vanmechelen het beeld creëerde, is het uitgegroeid tot een wereldwijd project, met beelden op meer dan 40 locaties, van Polen, Chili, Pakistan, Mumbai, Zimbabwe, België, Nederland tot vele andere plaatsen.

Het uiteindelijke doel was om Cosmogolems over de hele wereld te plaatsen en een keten van organisaties te creëren die actief mensenrechten promoten en opkomen voor minderheidsgroepen, om iedereen de kans geven om te dromen en te hopen, over de grenzen heen. De Cosmogolem staat symbool voor kinderen die hulp, hoop en moed nodig hebben in hun leven. Hij vormt de brug tussen verschillende culturen en draagt een boodschap van tolerantie en solidariteit uit. Bovendien heeft de houten reus een luikje op de plaats van zijn hart waar hij geheime boodschappen, tekeningen, kunstwerken, gedichten en schrijfsels van kinderen bewaart.

En dan komt de filosofie van het beeld weer naar boven. We bouwen de Cosmogolem in duurzaam maar vergankelijk materiaal. Als je hem niet verzorgt, is hij vergankelijk. En dat vind hij goed. Mensen moeten ervan houden, want als je ervan houdt, verzorg je hem. Tot nu toe staan alle Cosmogolems nog overeind. Behalve twee, op linkeroever in Antwerpen en in Sint-Niklaas.

Koen Vanmechelen is dan ook blij dat deze laatste heropgebouwd wordt.

Meer informatie over het concept en realisaties kan je vinden op https://www.cosmogolem.com/

Er werd beslist het kunstwerk een plaats te geven in het nieuwe sportkringpark

 

Momenteel is de cosmogolem bijna afgewerkt maar nog zonder hoofd – locatie VTS3 proficiat aan de leerlingen en leerkrachten van de afdeling houtbewerking.

 

VANMECHELEN KOEN (°1965)

De Belg Koen Vanmechelen is een internationaal gerenommeerd, conceptueel kunstenaar. In zijn grensverleggende werk staat bioculturele diversiteit centraal. Rond dit thema werkte Vanmechelen de afgelopen jaren samen met wetenschappers uit verschillende disciplines. Deze grensoverschrijdende projecten leverden hem in 2010 een eredoctoraat op van de Universiteit Hasselt en de Golden Nica Hybrid Art in 2013.

Koen Vanmechelen is vooral bekend van zijn ‘Cosmopolitan Chicken Project’ (CCP). Een uniek artistiek project dat hij eind jaren negentig lanceerde. In dit project staat de kip centraal en meer bepaald het kruisen van nationale kippenrassen tot ‘kosmopolitische kippen’.

Vanmechelens werk was reeds te zien op nagenoeg alle continenten en in vele landen, van de VS tot China en Senegal tot IJsland. In België stelde hij tentoon in onder andere de Verbeke Foundation, Watou, Museum M en Z33.

Sinds 2017 is Vanmechelen gevestigd in LABIOMISTA; een immens park in Genk (België) waar tussen grootse architectuur en natuurlijke landschapsinstallaties, kunstwerken en dieren van de meest uiteenlopende soorten samenleven. LABIOMISTA is de belichaming van Vanmechelens artistieke en filosofische visie, ontstaan vanuit het geloof in kunst als aanjager van wederzijds begrip en als gids in de zoektocht naar antwoorden op de grote uitdagingen van de 21ste eeuw, de relatie tussen natuur en cultuur en in het bijzonder de ontwikkeling van duurzame gemeenschappen

De Cosmogolem is een constructie die op een onbewaakt moment is ontstaan toen hij 17 was

Kunst in de Stad, 16 mei 2026